Facetten van het Boeddhisme


naar Index

2. De basis-leer

2.1. Korte beschrijving van leven en leer van de Boeddha Gotama     2.2. De vier edele waarheden en het achtvoudige pad     2.3. De drie aspecten van het leven: dukkha, anicca, anatta     2.4. Wilsacties (kamma) en de gevolgen ervan     2.5. Dood en wedergeboorte     2.6. De werelden van bestaan



    Na zijn Verlichting ging de Boeddha naar het dierenpark Isipathana, naar de vijf asceten die hem bediend hadden toen hij streefde naar innerlijke vooruitgang. En hij richtte het gebruikelijke gesprek tot hen,1 namelijk het gesprek over het geven (vrijgevigheid), over deugdzaamheid en over een betere wereld, en hij verkondigde de ellende, de leegheid en onreinheid van begeerte en de zegen van ontzegging en verzaking.2

    Toen de Verhevene merkte dat hun geest goed voorbereid was, gedwee, vrij van hindernissen, verkondigde hij datgene wat de oorspronkelijke leer van de Boeddhas is: lijden, het ontstaan ervan, het beëindigen ervan en de weg naar de beëindiging ervan.

         Op grond daarvan kan de leer van de Boeddha onderverdeeld worden in de basisleer en de hogere leer. Onder basis-leer versta ik de leer die in de tijd van de Boeddha bedoeld was voor allen die wel belangstelling toonden en die volgelingen van de Boeddha werden, maar die het gewone dagelijkse leven bleven leiden. Het is de leer over dana, geven, vrijgevigheid; het is de leer over deugdzaamheid; het is de leer over een betere wereld; het is de leer over de ellende, de leegheid en onreinheid van begeerte en de zegen van ontzegging en verzaking.


        Onder hogere leer  versta ik de leer die in de tijd van de Boeddha bedoeld was voor degenen die serieus streefden naar het hoge doel: Nibbana. Die leer werd vroeger bijna uitsluitend aan monniken onderwezen.

        De vier edele waarheden en de drie aspecten van het leven behoren eigenlijk tot de hogere leer. Maar ik vermeld ze hier in het kort omdat een eerste kennismaking ermee van nut kan zijn.

Ook 6. gegevens voor de leek behoren tot de basisleer.




1 Dit gesprek verkondigt elke Boeddha! Een soortgelijk gesprek over dit thema staat in M.107 en M.125. Zie: Geleidelijke oefening in het temmen van de geest

2 D.14.